Tłumaczenie dokumentu na język angielski lub z angielskiego nie zawsze musi być wykonane przez tłumacza przysięgłego. Decydują przede wszystkim cel tłumaczenia, wymagania instytucji oraz to, czy dokument ma wywołać skutki prawne.
W tym poradniku tlumaczka-przysiegla.pl wyjaśnia, kiedy potrzebne jest tłumaczenie przysięgłe języka angielskiego, czym różni się od tłumaczenia zwykłego, czy można zlecić je na podstawie skanu oraz kiedy konieczne są apostille, legalizacja albo okazanie oryginału. Znajdziesz tu również tabelę decyzyjną, najczęstsze błędy i odpowiedzi na praktyczne pytania.
Kim jest tłumacz przysięgły języka angielskiego?
Tłumacz przysięgły języka angielskiego jest osobą zaufania publicznego uprawnioną do wykonywania i poświadczania tłumaczeń z języka angielskiego na polski oraz z języka polskiego na angielski.
Uprawnienia uzyskuje się po spełnieniu wymogów ustawowych, zdaniu państwowego egzaminu i wpisaniu na listę tłumaczy przysięgłych prowadzoną przez Ministra Sprawiedliwości. Samo ukończenie filologii, znajomość języka angielskiego lub doświadczenie w wykonywaniu tłumaczeń nie daje prawa do poświadczania dokumentów.
Tłumacz przysięgły może między innymi:
- sporządzać tłumaczenia poświadczone dokumentów,
- sprawdzać i poświadczać tłumaczenia wykonane przez inną osobę,
- sporządzać poświadczone odpisy pism w języku obcym,
- wykonywać tłumaczenia ustne dla sądów, urzędów, policji, prokuratury i notariuszy,
- wydawać tłumaczenia w formie papierowej lub elektronicznej, jeżeli zastosowano odpowiedni sposób poświadczenia.
Każde tłumaczenie poświadczone otrzymuje numer repertorium. Tłumacz wskazuje również, czy przekład wykonano na podstawie oryginału, odpisu, kopii, skanu lub innej formy dokumentu.
Tłumaczenie przysięgłe czy poświadczone – która nazwa jest poprawna?
W języku potocznym najczęściej mówi się o „tłumaczeniu przysięgłym”. Precyzyjne określenie to jednak „tłumaczenie poświadczone”.
Przymiotnik „przysięgły” odnosi się do tłumacza, natomiast sporządzony przez niego dokument jest tłumaczeniem poświadczonym. Obie nazwy są powszechnie rozumiane, dlatego w praktyce używa się ich zamiennie.
Nie należy natomiast utożsamiać tłumaczenia poświadczonego z:
- tłumaczeniem wykonanym przez native speakera,
- tłumaczeniem zwykłym opatrzonym pieczątką biura,
- korektą językową,
- certyfikatem jakości tłumaczenia,
- tłumaczeniem maszynowym,
- notarialnym poświadczeniem podpisu.
Kiedy potrzebny jest tłumacz przysięgły języka angielskiego?
Tłumacz przysięgły jest potrzebny przede wszystkim wtedy, gdy przetłumaczony dokument będzie składany w sądzie, urzędzie, banku, na uczelni lub w innej instytucji wymagającej formalnego poświadczenia zgodności przekładu z dokumentem źródłowym.
Najważniejsza zasada brzmi: o wymaganej formie tłumaczenia decyduje odbiorca dokumentu.
Nie istnieje jedna lista, według której każdy akt urodzenia, dyplom lub zaświadczenie zawsze musi zostać przetłumaczone przez tłumacza przysięgłego. Ten sam dokument może wymagać poświadczenia w postępowaniu urzędowym, ale wystarczyć w tłumaczeniu zwykłym do celów informacyjnych.
Dokument wywołuje skutki prawne
Tłumaczenie poświadczone jest zwykle wymagane, gdy dokument ma potwierdzać:
- tożsamość,
- stan cywilny,
- wykształcenie lub kwalifikacje zawodowe,
- prawo do reprezentacji firmy,
- zawarcie lub rozwiązanie umowy,
- niekaralność,
- zatrudnienie i wysokość dochodów,
- prawa własności,
- przebieg postępowania sądowego,
- stan zdrowia istotny dla decyzji urzędowej,
- nabycie spadku lub inne uprawnienie.
Tłumaczenia wymaga urząd albo instytucja
Jeżeli urząd wskazuje, że należy przedłożyć „tłumaczenie uwierzytelnione”, „tłumaczenie poświadczone” lub „certified translation by a sworn translator”, tłumaczenie zwykłe nie będzie wystarczające.
W razie niejasności warto zapytać instytucję:
- Czy wymagane jest tłumaczenie poświadczone?
- Czy przekład może być wykonany na podstawie skanu?
- Czy trzeba przedstawić tłumaczowi oryginał?
- Czy akceptowana jest wersja elektroniczna?
- Czy dokument wymaga apostille albo legalizacji?
- Czy tłumaczenie polskiego tłumacza przysięgłego zostanie uznane za granicą?
Jakie dokumenty najczęściej wymagają tłumaczenia przysięgłego?
Akta stanu cywilnego i dokumenty osobiste
Tłumaczenia poświadczone są często potrzebne przy rejestracji zdarzeń stanu cywilnego, sprawach obywatelskich, rodzinnych i pobytowych.
Dotyczy to między innymi:
- aktów urodzenia,
- aktów małżeństwa,
- aktów zgonu,
- wyroków rozwodowych,
- zaświadczeń o stanie cywilnym,
- zaświadczeń o zdolności prawnej do zawarcia małżeństwa,
- dokumentów dotyczących zmiany imienia lub nazwiska,
- paszportów i dowodów tożsamości,
- dokumentów adopcyjnych,
- dokumentów dotyczących opieki nad dzieckiem.
Nie każdy zagraniczny akt stanu cywilnego musi być tłumaczony. W określonych sprawach na terenie Unii Europejskiej pomocny może być wielojęzyczny standardowy formularz. Funkcjonują też wielojęzyczne odpisy wydawane na podstawie umów międzynarodowych. Zawsze należy jednak sprawdzić wymagania konkretnego urzędu.
Dokumenty szkolne i akademickie
Tłumacz przysięgły języka angielskiego jest często potrzebny podczas rekrutacji na zagraniczną uczelnię, uznawania wykształcenia albo przedstawiania zagranicznych dokumentów w Polsce.
Do tej grupy należą:
- świadectwa szkolne,
- dyplomy ukończenia studiów,
- suplementy do dyplomów,
- wykazy ocen,
- indeksy,
- zaświadczenia o statusie studenta,
- programy studiów,
- zaświadczenia o praktykach,
- dokumenty nostryfikacyjne,
- certyfikaty kwalifikacji zawodowych.
Uczelnia może wymagać tłumaczenia poświadczonego, ale może też przyjąć dokument wystawiony bezpośrednio po angielsku lub tłumaczenie przygotowane według własnych zasad. Przed zleceniem przekładu warto sprawdzić regulamin rekrutacji.
Dokumenty sądowe i procesowe
W postępowaniach sądowych formalne tłumaczenie może być konieczne zarówno dla dokumentów składanych jako dowody, jak i dla pism doręczanych osobie, która nie zna języka polskiego.
Tłumaczenia mogą wymagać:
- pozwy i odpowiedzi na pozew,
- wyroki i postanowienia,
- nakazy zapłaty,
- pełnomocnictwa,
- ugody,
- zeznania i protokoły,
- opinie biegłych,
- akty oskarżenia,
- wezwania sądowe,
- dokumenty dotyczące alimentów, rozwodu lub opieki nad dziećmi.
O tym, czy dany dokument zostanie dopuszczony w postępowaniu, ostatecznie decyduje właściwy organ lub sąd.
Dokumenty firmowe i handlowe
Tłumaczenia przysięgłe dokumentów spółek bywają potrzebne przy rejestracji działalności, otwieraniu rachunku bankowego, transakcjach międzynarodowych, badaniu prawnym firmy i postępowaniach przetargowych.
Najczęściej tłumaczone są:
- umowy spółek,
- statuty,
- odpisy z rejestrów handlowych,
- uchwały wspólników i zarządu,
- pełnomocnictwa,
- sprawozdania finansowe,
- zaświadczenia podatkowe,
- dokumenty rejestracyjne,
- licencje i zezwolenia,
- umowy sprzedaży udziałów,
- dokumenty przetargowe.
Nie każda umowa handlowa musi być tłumaczona przez tłumacza przysięgłego. Jeśli przekład ma służyć wyłącznie pracownikom lub partnerom biznesowym, często wystarczy tłumaczenie specjalistyczne bez poświadczenia.
Dokumenty związane z pracą i migracją
Tłumaczenie poświadczone może być wymagane w postępowaniu dotyczącym zatrudnienia, pobytu, obywatelstwa albo uznania kwalifikacji.
Przykłady to:
- umowy o pracę,
- świadectwa pracy,
- referencje,
- zaświadczenia o zatrudnieniu,
- paski wynagrodzeń,
- deklaracje podatkowe,
- pozwolenia na pracę,
- decyzje pobytowe,
- zaświadczenia o niekaralności,
- dokumenty ubezpieczeniowe,
- dokumenty potwierdzające kwalifikacje zawodowe.
CV, list motywacyjny i profil zawodowy zwykle nie wymagają tłumaczenia poświadczonego. Ważniejsza jest w nich naturalność języka i dopasowanie do rynku pracy.
Dokumenty bankowe i finansowe
Bank, firma leasingowa, ubezpieczyciel lub instytucja udzielająca kredytu może zażądać formalnego przekładu dokumentów finansowych.
Tłumaczone są między innymi:
- wyciągi bankowe,
- zaświadczenia o saldzie,
- umowy kredytowe,
- zaświadczenia o dochodach,
- zeznania podatkowe,
- decyzje podatkowe,
- dokumenty dotyczące źródła środków,
- polisy ubezpieczeniowe,
- dokumenty księgowe.
Wymagania banków mogą się różnić. Czasami wystarczy dokument w języku angielskim, a czasami konieczne jest tłumaczenie poświadczone całego dokumentu wraz z załącznikami.
Dokumenty medyczne
Dokumentacja medyczna nie zawsze wymaga poświadczenia. Tłumaczenie przysięgłe może być jednak potrzebne, gdy dokument jest składany w urzędzie, sądzie, firmie ubezpieczeniowej albo w ramach formalnej procedury medycznej.
Może to dotyczyć:
- zaświadczeń lekarskich,
- kart informacyjnych leczenia szpitalnego,
- wyników badań,
- historii choroby,
- dokumentów dotyczących niepełnosprawności,
- opinii psychologicznych i psychiatrycznych,
- dokumentacji w sprawach odszkodowawczych,
- aktów zgonu i dokumentacji dotyczącej przyczyny śmierci.
W przypadku tłumaczeń medycznych poświadczenie nie zastępuje wiedzy specjalistycznej. Istotne jest doświadczenie tłumacza w terminologii medycznej.
Dokumenty samochodowe i transportowe
Tłumaczenie dokumentów pojazdu może być wymagane przy rejestracji samochodu sprowadzonego z zagranicy lub podczas postępowania ubezpieczeniowego.
Najczęściej są to:
- dowody rejestracyjne,
- karty pojazdu,
- umowy sprzedaży,
- faktury,
- świadectwa zgodności,
- dokumenty odprawy celnej,
- zaświadczenia o badaniu technicznym,
- dokumenty ubezpieczeniowe.
W przypadku dokumentów wydanych w państwach Unii Europejskiej część danych może być oznaczona zharmonizowanymi kodami. Nie oznacza to jednak automatycznie, że każdy urząd zrezygnuje z tłumaczenia wszystkich załączników.
Akty notarialne, nieruchomości i spadki
Tłumacz przysięgły może być potrzebny przy czynnościach notarialnych z udziałem cudzoziemca oraz przy tłumaczeniu dokumentów dotyczących nieruchomości i dziedziczenia.
Przykłady:
- akty notarialne,
- pełnomocnictwa,
- testamenty,
- poświadczenia dziedziczenia,
- postanowienia spadkowe,
- umowy sprzedaży nieruchomości,
- odpisy z ksiąg wieczystych,
- dokumenty hipoteczne,
- oświadczenia składane przed notariuszem.
Jeśli uczestnik czynności notarialnej nie zna języka polskiego, notariusz może wymagać obecności tłumacza przysięgłego podczas podpisywania aktu.
Kiedy wystarczy tłumaczenie zwykłe?
Tłumaczenie zwykłe jest zazwyczaj wystarczające, gdy tekst służy celom informacyjnym, komunikacyjnym, marketingowym lub wewnętrznym i nie trzeba formalnie potwierdzać jego zgodności z dokumentem źródłowym.
Dotyczy to najczęściej:
- stron internetowych,
- materiałów reklamowych,
- korespondencji biznesowej,
- instrukcji obsługi,
- artykułów i publikacji,
- prezentacji,
- opisów produktów,
- dokumentów wewnętrznych,
- CV i listów motywacyjnych,
- umów analizowanych roboczo,
- wyników badań przekazywanych lekarzowi informacyjnie.
Tłumaczenie specjalistyczne może wymagać większej wiedzy branżowej niż krótki przekład poświadczony. Poświadczenie określa status dokumentu, ale samo w sobie nie przesądza o stopniu trudności tekstu.
Tłumaczenie zwykłe a przysięgłe – najważniejsze różnice
Kryterium | Tłumaczenie zwykłe | Tłumaczenie poświadczone |
|---|---|---|
Wykonawca | Tłumacz lub inna osoba znająca język | Tłumacz przysięgły wpisany na oficjalną listę |
Zastosowanie | Cele informacyjne, biznesowe, marketingowe | Urzędy, sądy i procedury wymagające poświadczenia |
Poświadczenie | Brak urzędowej formuły | Podpis i pieczęć albo kwalifikowany podpis elektroniczny |
Numer repertorium | Nie występuje | Jest obowiązkowy |
Opis dokumentu | Zwykle tłumaczy się treść | Opisuje się także pieczęcie, podpisy, dopiski i elementy nieczytelne |
Forma | Najczęściej plik edytowalny lub PDF | Dokument papierowy albo odpowiednio podpisany dokument elektroniczny |
Odpowiedzialność zawodowa | Wynika głównie z umowy | Obejmuje również odpowiedzialność zawodową tłumacza przysięgłego |
Sposób rozliczenia | Według zasad wykonawcy | Rynkowo lub według stawek urzędowych w określonych zleceniach organów państwa |
Czy tłumaczenie przysięgłe można wykonać ze skanu?
Tak. Tłumacz może sporządzić tłumaczenie poświadczone na podstawie skanu, zdjęcia, kopii albo pliku PDF. W formule poświadczającej zaznaczy jednak, że tłumaczenie wykonano z kopii, a nie z przedstawionego oryginału.
Ma to praktyczne znaczenie. Instytucja może:
- zaakceptować tłumaczenie wykonane ze skanu,
- poprosić o okazanie oryginału na późniejszym etapie,
- wymagać, aby tłumacz potwierdził zgodność z oryginałem,
- odrzucić przekład sporządzony wyłącznie na podstawie nieczytelnej kopii.
Najbezpieczniej przed zleceniem zapytać odbiorcę, czy informacja „tłumaczenie wykonano z kopii elektronicznej” będzie akceptowana.
Kiedy warto przedstawić oryginał?
Oryginał warto dostarczyć szczególnie wtedy, gdy dokument:
- jest przeznaczony do sądu lub notariusza,
- zawiera zabezpieczenia, suche pieczęcie lub znaki wodne,
- ma nieczytelne fragmenty,
- może budzić wątpliwości co do autentyczności,
- będzie używany w ważnym postępowaniu administracyjnym,
- ma zostać złożony za granicą wraz z apostille.
Tłumacz nie zatrzymuje oryginału jako załącznika do tłumaczenia, chyba że strony uzgodnią inną procedurę. Przekład powinien jednak pozwalać na jednoznaczne powiązanie go z dokumentem źródłowym.
Papierowe i elektroniczne tłumaczenie poświadczone
Tłumaczenie poświadczone może mieć formę papierową albo elektroniczną.
Tłumaczenie papierowe
Tradycyjny dokument zawiera podpis i pieczęć tłumacza przysięgłego. Poszczególne strony powinny tworzyć odpowiednio zabezpieczoną całość. Dokument można odebrać osobiście lub otrzymać przesyłką.
Skan papierowego tłumaczenia nie zawsze ma taki sam status jak jego oryginalny egzemplarz. Jest jedynie cyfrowym odwzorowaniem podpisanego dokumentu.
Tłumaczenie elektroniczne
Elektroniczne tłumaczenie poświadczone jest opatrywane kwalifikowanym podpisem elektronicznym tłumacza. Nie jest nim zwykły PDF zawierający zeskanowaną pieczęć i podpis.
Przed zamówieniem wersji elektronicznej należy sprawdzić, czy odbiorca:
- dopuszcza składanie dokumentów online,
- potrafi zweryfikować kwalifikowany podpis,
- akceptuje konkretny format pliku,
- nie wymaga późniejszego przedstawienia wersji papierowej.
Wydruk elektronicznie podpisanego tłumaczenia nie zachowuje automatycznie właściwości oryginalnego pliku. Ważność podpisu weryfikuje się w wersji cyfrowej.
Tłumaczenie przysięgłe a apostille i legalizacja
Tłumaczenie poświadczone, apostille i legalizacja to trzy różne czynności.
- Tłumaczenie poświadczone potwierdza zgodność przekładu z przedstawionym dokumentem.
- Apostille potwierdza autentyczność podpisu, charakter osoby podpisującej dokument oraz – w stosownych przypadkach – tożsamość pieczęci.
- Legalizacja służy uwierzytelnieniu dokumentu w obrocie z państwem, w którym nie można zastosować apostille, o ile nie obowiązuje inne zwolnienie.
Tłumacz przysięgły nie legalizuje dokumentu i nie potwierdza prawdziwości opisanych w nim zdarzeń. Tłumaczy treść oraz odwzorowuje istotne elementy dokumentu.
Co wykonać najpierw: apostille czy tłumaczenie?
Jeśli apostille jest wymagane, najczęściej należy uzyskać je przed wykonaniem tłumaczenia. Dzięki temu tłumacz może przełożyć dokument razem z klauzulą apostille.
Kolejność warto potwierdzić u odbiorcy, ponieważ wymagania zagranicznych urzędów, sądów i uczelni nie są jednakowe.
Czy polskie tłumaczenie przysięgłe będzie uznane za granicą?
Nie ma jednej zasady obowiązującej we wszystkich państwach. Polski tłumacz przysięgły działa na podstawie polskiego prawa, a instytucja zagraniczna może stosować własne wymagania.
Odbiorca może zaakceptować:
- tłumaczenie polskiego tłumacza przysięgłego,
- tłumaczenie wykonane przez tłumacza uprawnionego w kraju docelowym,
- tłumaczenie z dodatkowym uwierzytelnieniem podpisu,
- tłumaczenie przygotowane przez wskazane biuro lub organizację,
- dokument dwujęzyczny bez dodatkowego tłumaczenia.
Przed zleceniem przekładu polskiego dokumentu na angielski należy więc zapytać zagraniczną instytucję, jak rozumie termin „certified translation”. W krajach anglojęzycznych może on oznaczać inną procedurę niż polskie tłumaczenie poświadczone.
Tłumacz przysięgły podczas spotkania, rozprawy lub wizyty u notariusza
Uprawnienia tłumacza przysięgłego obejmują także tłumaczenia ustne. Jego obecność może być wymagana podczas:
- rozprawy sądowej,
- przesłuchania,
- czynności policyjnych lub prokuratorskich,
- podpisywania aktu notarialnego,
- zawierania małżeństwa,
- składania oświadczeń urzędowych,
- egzaminu lub procedury wymagającej potwierdzenia komunikacji,
- czynności z udziałem osoby, która nie zna języka polskiego.
Przy tłumaczeniu ustnym należy wcześniej przekazać tłumaczowi temat spotkania, projekty dokumentów i używaną terminologię. Pozwala to przygotować się do czynności i ogranicza ryzyko nieporozumień.
Jak przygotować dokumenty do tłumaczenia?
Dobre przygotowanie materiałów przyspiesza wycenę i realizację.
Prześlij kompletny, czytelny dokument
Skan powinien obejmować wszystkie strony, również puste strony zawierające pieczęcie, adnotacje lub numery. Nie należy przycinać marginesów ani zasłaniać danych.
Zdjęcia warto wykonywać:
- prostopadle do dokumentu,
- w dobrym świetle,
- bez cieni i odblasków,
- w rozdzielczości umożliwiającej odczytanie drobnego tekstu,
- z widocznymi pieczęciami i podpisami.
Podaj cel i kraj użycia tłumaczenia
Tłumacz powinien wiedzieć, czy dokument trafi do polskiego urzędu, brytyjskiej uczelni, amerykańskiego pracodawcy czy zagranicznego sądu. Pozwala to dobrać terminologię, wariant języka i właściwy sposób przygotowania dokumentu.
Przekaż poprawną pisownię danych
Nazwiska, nazwy firm i adresy należy odwzorować zgodnie z dokumentami. Jeżeli istnieją wcześniejsze tłumaczenia, paszport, dwujęzyczny akt lub przyjęta angielska nazwa instytucji, warto je udostępnić.
Tłumacz nie powinien samodzielnie „poprawiać” treści dokumentu źródłowego. Błąd w oryginale może zostać opisany w uwadze, ale nie zawsze może być usunięty w tłumaczeniu.
Ustal wymaganą formę i liczbę egzemplarzy
Przed rozpoczęciem pracy należy określić:
- wersję papierową lub elektroniczną,
- liczbę papierowych egzemplarzy,
- termin realizacji,
- sposób dostawy,
- konieczność okazania oryginału,
- wymagania instytucji odbierającej.
Tabela decyzyjna: czy potrzebujesz tłumacza przysięgłego?
Sytuacja | Najczęściej potrzebna forma | Co należy sprawdzić? |
|---|---|---|
Dokument składany w polskim urzędzie | Tłumaczenie poświadczone na język polski | Czy wystarczy skan i czy wymagany jest oryginał |
Polski dokument składany za granicą | Zależnie od zasad kraju docelowego | Czy polski tłumacz przysięgły zostanie uznany |
Rekrutacja na uczelnię | Zwykłe lub poświadczone | Regulamin uczelni i wymagany format |
CV albo list motywacyjny | Tłumaczenie zwykłe | Wariant angielskiego i standard rynku pracy |
Akt urodzenia lub małżeństwa | Często poświadczone | Możliwość użycia formularza wielojęzycznego |
Umowa do wewnętrznej analizy | Tłumaczenie zwykłe specjalistyczne | Czy przekład będzie składany w sądzie lub urzędzie |
Dokument do postępowania sądowego | Zwykle poświadczone | Decyzja sądu i zakres tłumaczenia |
Rejestracja pojazdu | Zależnie od dokumentu i urzędu | Zwolnienia dla danych oznaczonych kodami |
Dokumentacja medyczna dla lekarza | Często zwykłe specjalistyczne | Czy dokument ma być użyty urzędowo lub ubezpieczeniowo |
Akt notarialny z udziałem cudzoziemca | Tłumacz przysięgły ustny, czasem także przekład pisemny | Wymagania notariusza |
Zaświadczenie o niekaralności | Zwykle poświadczone | Apostille, termin ważności i wymagania odbiorcy |
Materiały marketingowe lub strona internetowa | Tłumaczenie zwykłe | Lokalizacja i dopasowanie do odbiorcy |
Dokument podpisany elektronicznie | Elektroniczne tłumaczenie poświadczone lub wersja papierowa | Format i sposób weryfikacji podpisu |
Dokument prywatny bez zastosowania urzędowego | Zwykle tłumaczenie zwykłe | Czy odbiorca nie wymaga formalnego poświadczenia |
Ile kosztuje tłumaczenie przysięgłe języka angielskiego?
Cena zależy przede wszystkim od:
- objętości dokumentu,
- kierunku tłumaczenia,
- stopnia trudności terminologii,
- jakości i czytelności materiału,
- terminu realizacji,
- formy papierowej lub elektronicznej,
- liczby egzemplarzy,
- kosztu wysyłki,
- konieczności odtworzenia tabel i układu dokumentu.
W zleceniach prywatnych tłumacz ustala ceny rynkowo. Urzędowe stawki określone w przepisach dotyczą przede wszystkim tłumaczeń wykonywanych na żądanie wskazanych organów państwa, takich jak sąd, prokuratura, policja lub organ administracji publicznej. Nie są obowiązkowym cennikiem dla każdego klienta prywatnego.
Do rzetelnej wyceny potrzebny jest cały dokument. Liczba fizycznych kartek nie zawsze odpowiada liczbie stron rozliczeniowych tłumaczenia.
Liczby i zasady, które warto znać
W przypadku tłumaczeń poświadczonych bardziej użyteczne od ogólnych średnich rynkowych są liczby wynikające z procedur i sposobu rozliczania:
- 1 oficjalna lista – uprawnienia tłumacza można sprawdzić na liście prowadzonej przez Ministra Sprawiedliwości.
- 2 części egzaminu państwowego – kandydat zdaje część pisemną i ustną.
- 2 kierunki tłumaczenia – uprawnienia obejmują tłumaczenie z języka angielskiego na polski i z polskiego na angielski.
- 1125 znaków ze spacjami – tyle wynosi strona tłumaczenia poświadczonego w rozliczeniach opartych na zasadach właściwych dla urzędowych stawek.
- Każda rozpoczęta strona – w takim sposobie rozliczenia niepełną stronę liczy się jako całą.
- 1 numer repertorium – każde tłumaczenie poświadczone zostaje oznaczone numerem umożliwiającym identyfikację czynności.
- 2 podstawowe formy wydania – papierowa oraz elektroniczna opatrzona kwalifikowanym podpisem.
- Co najmniej 3 elementy do ustalenia przed zleceniem – odbiorca, kraj użycia i wymagana forma tłumaczenia.
Nie istnieje wiarygodna, stała statystyka pokazująca, jaki procent wszystkich dokumentów anglojęzycznych wymaga tłumaczenia przysięgłego. Wymóg zależy od procedury i instytucji, a nie wyłącznie od rodzaju dokumentu.
Najczęstsze błędy przy zamawianiu tłumaczenia
Zlecenie tłumaczenia bez sprawdzenia wymagań
Klient zamawia wersję papierową, podczas gdy urząd przyjmuje wyłącznie plik elektroniczny, albo zleca przekład polskiemu tłumaczowi, którego poświadczenia nie uznaje zagraniczna instytucja.
Mylenie tłumaczenia z apostille
Poświadczenie tłumacza nie zastępuje apostille ani legalizacji. Jeżeli apostille jest wymagane, zwykle powinno zostać uzyskane przed przekazaniem dokumentu do tłumaczenia.
Wysłanie niepełnego skanu
Brak odwrotnej strony, pieczęci lub załącznika może sprawić, że tłumaczenie nie będzie kompletne. Tłumacz powinien otrzymać wszystkie elementy dokumentu.
Zamawianie przekładu ze zdjęcia złej jakości
Nieczytelne dane są oznaczane jako nieczytelne. Tłumacz nie może zgadywać nazwisk, numerów ani treści pieczęci.
Założenie, że skan tłumaczenia jest oryginałem elektronicznym
Skan papierowej wersji nie jest tym samym co dokument opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym.
Samodzielne poprawianie dokumentu przed wysłaniem
Nie należy usuwać adnotacji, dopisywać danych ani retuszować pieczęci. Tłumaczenie powinno odzwierciedlać dokument przedstawiony tłumaczowi.
Tłumaczenie zbyt dużego zakresu
Niektóre instytucje wymagają przekładu całego dokumentu, inne tylko wskazanych stron lub rubryk. Ustalenie zakresu przed zleceniem może ograniczyć koszt.
Mity dotyczące tłumaczeń przysięgłych
„Każdy dokument urzędowy musi mieć tłumaczenie przysięgłe”
Nie zawsze. Dokument dwujęzyczny, wielojęzyczny formularz lub regulacje obowiązujące między państwami mogą pozwolić na złożenie dokumentu bez tłumaczenia.
„Native speaker może poświadczyć tłumaczenie”
Sama znajomość języka angielskiego nie daje uprawnień tłumacza przysięgłego w Polsce.
„Pieczątka biura tłumaczeń wystarczy”
Pieczątka firmy nie zastępuje poświadczenia osoby wpisanej na listę tłumaczy przysięgłych.
„Tłumacz potwierdza autentyczność dokumentu”
Tłumacz potwierdza zgodność przekładu z przedstawionym materiałem. Nie rozstrzyga, czy dokument źródłowy jest autentyczny ani czy zawarte w nim informacje są prawdziwe.
„Tłumaczenie poświadczone jest ważne bezterminowo”
Sam przekład zasadniczo nie otrzymuje terminu ważności, ale dokument źródłowy może być uznawany tylko przez określony czas. Dotyczy to szczególnie zaświadczeń o niekaralności, zameldowaniu, dochodach lub stanie cywilnym.
„Każdy kraj uznaje polskiego tłumacza przysięgłego”
Zakres uznawania poświadczeń zależy od prawa i praktyki kraju docelowego.
Jak wybrać tłumacza przysięgłego języka angielskiego?
Przed zleceniem warto sprawdzić:
- obecność tłumacza na oficjalnej liście,
- doświadczenie w danej dziedzinie,
- możliwość wykonania wersji elektronicznej,
- termin realizacji,
- zasady ochrony danych i poufności,
- sposób wyceny,
- możliwość konsultacji nieczytelnych lub niejednoznacznych fragmentów,
- warunki odbioru i wysyłki dokumentów.
W przypadku dokumentów prawnych, finansowych i medycznych znaczenie ma nie tylko formalne uprawnienie, ale także znajomość właściwej terminologii.
FAQ – tłumacz przysięgły języka angielskiego
Czy urząd zawsze wymaga tłumaczenia przysięgłego?
Nie. Wymagania zależą od rodzaju sprawy, dokumentu i podstawy prawnej. Przed zleceniem należy sprawdzić instrukcję urzędu albo uzyskać odpowiedź od osoby prowadzącej sprawę.
Czy tłumacz przysięgły może przetłumaczyć dokument ze zdjęcia?
Tak, jeśli zdjęcie jest kompletne i czytelne. W tłumaczeniu pojawi się informacja, że zostało wykonane na podstawie kopii elektronicznej, a nie oryginału.
Czy muszę wysyłać oryginał pocztą?
Nie zawsze. Często wystarcza skan, ale odbiorca dokumentu może wymagać tłumaczenia sporządzonego po okazaniu oryginału.
Czy można otrzymać tłumaczenie przysięgłe e-mailem?
Tak, jeśli jest to dokument elektroniczny opatrzony kwalifikowanym podpisem tłumacza. Zwykły skan podpisanej wersji papierowej nie jest równoważny oryginalnemu tłumaczeniu elektronicznemu.
Czy tłumaczenie angielskiego dokumentu musi obejmować pieczęcie?
Tak. Tłumacz uwzględnia pieczęcie, podpisy, dopiski i inne istotne elementy. Nieczytelne fragmenty są odpowiednio oznaczane.
Czy trzeba tłumaczyć cały dokument?
To zależy od wymagań odbiorcy. Jeżeli instytucja dopuszcza wyciąg lub tłumaczenie wskazanych stron, można ograniczyć zakres. Decyzji tej nie należy podejmować bez konsultacji z odbiorcą.
Czy tłumacz może poprawić błąd w nazwisku?
Nie powinien samodzielnie zmieniać treści dokumentu źródłowego. Może wskazać rozbieżność w uwadze, zwłaszcza gdy prawidłowa pisownia wynika z innego przedstawionego dokumentu.
Czy tłumaczenie przysięgłe trzeba poświadczać u notariusza?
Zwykle nie. Tłumacz przysięgły sam posiada uprawnienie do poświadczenia przekładu. Dodatkowa czynność może być potrzebna tylko wtedy, gdy wymaga jej zagraniczny odbiorca lub odrębna procedura.
Czy dokument w języku angielskim zawsze trzeba tłumaczyć w Polsce?
Nie. Niektóre polskie instytucje przyjmują dokumenty po angielsku, ale nie mają ogólnego obowiązku robić tego w każdej sprawie.
Czy tłumaczenie wykonane przez biuro jest ważne?
Tak, jeśli zostało poświadczone przez wskazanego z imienia i nazwiska tłumacza przysięgłego mającego właściwe uprawnienia. Sama nazwa i pieczątka biura nie wystarczą.
Jak długo trwa tłumaczenie przysięgłe?
Termin zależy od objętości, trudności, jakości skanu i dostępności tłumacza. Krótkie dokumenty mogą być wykonane szybko, natomiast akta sądowe, dokumentacja medyczna lub wielostronicowe umowy wymagają więcej czasu.
Czy tłumacz przysięgły może odmówić wykonania tłumaczenia?
Może odmówić przyjęcia zlecenia prywatnego, między innymi z powodu braku terminu, nieczytelnego materiału, konfliktu interesów albo braku odpowiednich kompetencji specjalistycznych. Odrębne zasady dotyczą czynności zlecanych przez uprawnione organy państwa.
Najważniejsza zasada przed zamówieniem tłumaczenia
Tłumacz przysięgły języka angielskiego jest potrzebny wtedy, gdy odbiorca wymaga formalnego potwierdzenia zgodności przekładu z dokumentem. Rodzaj dokumentu jest ważny, ale nie przesądza o wymaganej formie.
Przed zleceniem należy ustalić cztery kwestie:
- Gdzie dokument będzie składany?
- Czy odbiorca wymaga tłumaczenia poświadczonego?
- Czy akceptuje przekład wykonany ze skanu?
- Czy potrzebne są apostille, legalizacja lub dodatkowe uwierzytelnienie?
Dopiero po uzyskaniu tych informacji można prawidłowo dobrać formę tłumaczenia, zakres dokumentu oraz sposób jego wydania.
4 comments